Bloeddruk meten op je linker- of rechterarm: maakt dat echt verschil?

Je staat in de winkel, pakt een bloeddrukmeter en vraagt je af: moet ik mijn linker- of rechterarm gebruiken? Het voelt als een detail, maar het kan echt uitmaken voor de uitslag. Stel je voor: je meet links en krijgt 125/80, en een minuut later rechts 118/78.

Een wereld van verschil, terwijl jij je hetzelfde voelt. Laten we dit eens helder bekijken, zonder ingewikkelde dokterstaal, maar met de feiten die je nodig hebt.

Waarom maakt de armkeuze uit?

Veel mensen denken dat bloeddruk overal in het lichaam hetzelfde is, maar dat is niet helemaal waar. Je lichaam is geen simpel rubberen slangetje waar de druk overal identiek is. Er zitten kleine verschillen in de bloedvaten naar je linker- en rechterarm.

Deze verschillen zijn klein, maar voor een nauwkeurige meting wel belangrijk. De belangrijkste reden voor deze verschillen zit in de anatomie.

Je rechterarm is vaak iets langer en heeft een net iets andere verbinding met je hart dan je linkerarm. Ook de weerstand in de bloedvaten kan verschillen.

Vooral bij mensen die veel fysiek werk doen of sporten, kan dit effect groter zijn. Je bloedvaten reageren op belasting, en dat beïnvloedt de druk.

Hoeveel verschil zit er nu echt tussen?

Uit onderzoek blijkt dat de bloeddruk in de linkerarm gemiddeld 5 tot 10 mmHg lager kan zijn dan in de rechterarm. Een bekende studie uit 2017, gepubliceerd in een toonaangevend medisch tijdschrift, liet zien dat het gemiddelde verschil ongeveer 6,3 mmHg was bij meer dan 1.500 deelnemers. Dit klinkt misschien als een klein verschil, maar voor de diagnose van hoge bloeddruk (hypertensie) is het net genoeg om het verschil te maken tussen "normaal" en "verhoogd".

Bij mensen met een verhoogde vasculaire weerstand, zoals rokers of mensen met diabetes, kunnen de verschillen nog groter zijn.

Het is dus niet zomaar een random getal; het hangt af van je lichaam en je leefstijl.

Welke arm moet je nu gebruiken?

De grote vraag: welke arm kies je? De meeste artsen en gezondheidsorganisaties, waaronder de American Heart Association, adviseren om te beginnen met meten aan de arm waar je de hoogste bloeddruk verwacht. Meestal is dat de rechterarm, omdat die bij de meeste mensen de dominante arm is en iets meer belast wordt.

Maar hier komt de draai: als je eenmaal hebt vastgesteld welke arm de hoogste druk geeft, moet je die arm blijven gebruiken voor toekomstige metingen. Consistentie is key.

Wissel niet steeds van arm, want dan krijg je geen vergelijkbare cijfers. Als je merkt dat er een significant verschil is (meer dan 10 mmHg verschil tussen beide armen), is het verstandig om de arm met de lagere druk te gebruiken voor de meest representatieve meting van je totale lichaam.

Als je net begint met meten, of als je een nieuwe bloeddrukmeter koopt, meet dan altijd even beide armen. Doe dit rustig, zittend, met je arm op hartniveau. Let er ook op dat je bloeddruk meet met een passende manchet. Noteer de cijfers.

De praktische tip: meet altijd eerst beide armen

Is er een groot verschil? Gebruik dan voortaan de arm met de laagste waarde.

Is het verschil klein (minder dan 5 mmHg)? Dan maakt het niet veel uit welke je kiest, maar kies er eentje en hou je daar aan.

Linkshandig? Rechterhand?

Ben je linkshandig? Dan is je linkerarm vaak de sterke arm en dus iets meer ontwikkeld.

Dit kan invloed hebben op de bloeddruk. De algemene regel is: gebruik de arm die het minst dominant is voor de meting. Dus voor rechtshandigen: linkerarm. Voor linkshandigen: rechterarm. Dit geeft vaak een stabielere meting, omdat het hanteren van de juiste meethouding bij bloeddrukmeting ervoor zorgt dat deze armen minder spierspanning hebben van dagelijkse activiteiten.

Maar onthoud: de echte winst zit hem in de techniek. Zorg dat je ontspannen bent, je elleboog gesteund is, en de manchet op de juiste hoogte zit. Een goede manchet die past, is belangrijker dan welke arm je kiest.

Waarom de linkerarm vaak de voorkeur krijgt

Steeds meer klinieken kiezen ervoor om standaard de linkerarm te meten. Waarom? Omdat de linkerarm bij de meeste mensen minder spiermassa heeft en minder is blootgesteld aan zwaar tillen of sporten.

Dit leidt tot een lagere vasculaire weerstand en een meting die dichter bij je rustdruk ligt.

Een studie uit 2019 in het British Journal of Sports Medicine keek naar sporters. Bij atleten met een sterke dominante rechterarm was het verschil tussen armen groter dan bij niet-sporters. Voor hen was meten aan de linkerarm nauwkeuriger. Dus, als je fanatiek sport, overweeg dan serieus om je linkerarm te gebruiken.

Wat als het verschil te groot is?

Een verschil van 5-10 mmHg is normaal, maar meer dan 20 mmHg is een rode vlag.

Een groot verschil kan wijzen op problemen zoals vernauwingen in de slagaders (perifere arteriële ziekte) of zelfs aandoeningen aan de hartkleppen. Als je thuis een groot verschil meet, ga dan naar je huisarts.

Laat het daar controleren, want vroege opsporing is belangrijk. Je huisarts zal dan waarschijnlijk een 24-uurs meting doen of beide armen professioneel meten om de oorzaak te achterhalen. Het is niet iets om direct panisch van te worden, maar wel iets om serieus te nemen.

Conclusie: wat moet je onthouden?

Het antwoord op de vraag "linker- of rechterarm?" is niet zwart-wit, maar er is een duidelijke voorkeur voor de meeste mensen. Meet beide armen bij je eerste meting, kies de arm met de laagste waarde (meestal de linkerarm), en hou je daar vervolgens aan.

Onthoud dat de kwaliteit van je meting belangrijker is dan de armkeuze. Gebruik een betrouwbare bloeddrukmeter, zoals die van Omron of Withings, en zorg voor een goede techniek. Een bloeddrukmeter gebruiken met een pacemaker is een kunst op zich, maar met deze tips ben je al een heel eind op weg. En als je twijfelt?

Raadpleeg altijd een professional. Je gezondheid is het waard om precisie te hebben.